Bij een vloot van bedrijfsvoertuigen vraagt de fleetmanager zich niet langer af welk dieselmodel vervangen moet worden. De vraag is nu: welke ingebedde software accepteert updates op afstand, welk percentage gerecycled plastic garandeert de fabrikant, en hoe lang voordat de batterij wordt gereconditioneerd in plaats van weggegooid. De technische afwegingen zijn van aard veranderd, en recente Europese regelgeving versnelt deze verschuiving.
Europese verordening over de circulariteit van voertuigen: wat verandert er concreet
Vanaf augustus 2026 is de Verordening (EU) 2026/1738 over afgedankte voertuigen van toepassing in de hele Unie. Deze tekst vervangt de oude richtlijn uit 2000 en legt verplichtingen op het gebied van circulariteit vast in elke fase van de levenscyclus, van ontwerp tot eindrecycling.
Voor een inkoopverantwoordelijke of een onderaannemer zijn de te hanteren drempels precies. Vanaf 1 september 2032 moeten nieuwe voertuigtypes zo worden ontworpen dat 85 % van hun massa herbruikbaar of recyclebaar is en 95 % herbruikbaar of valoriseerbaar.
Wat betreft kunststoffen legt de tekst een minimumpercentage van 15 % gerecycled materiaal in nieuwe voertuigen vast vanaf 2032, dat wordt verhoogd naar 25 % in 2036, met een deel dat verplicht afkomstig is van afgedankte voertuigen.
Een andere belangrijke vernieuwing is de introductie van een digitaal circulariteitspaspoort voor elk nieuw voertuig dat vanaf 2032 op de Europese markt wordt gebracht. Dit digitale document geeft details over de samenstelling van het voertuig en vergemakkelijkt demontage, reparatie en recycling. Voor toeleveranciers betekent dit dat elke component vanaf de productie moet worden getraceerd.
Het begrijpen van de evoluties in de auto-industrie gaat nu via het lezen van deze regelgeving, lang voordat de marketingaankondigingen van fabrikanten komen.
Softwaregedefinieerd voertuig: de auto wordt een updateplatform
Men hoort vaak de term “software-defined vehicle” (SDV) zonder te beseffen wat dit dagelijks betekent voor een werkplaats of dealer. Concreet zijn de functies van het voertuig (ondersteunde remmen, thermisch beheer van de batterij, bestuurdersinterface) niet langer alleen afhankelijk van de hardware die in de fabriek is geïnstalleerd. Ze evolueren door software-updates die op afstand worden verzonden, zoals je een telefoon bijwerkt.
Gecentraliseerde rekenarchitecturen, ingebedde kunstmatige intelligentie en OTA-updates (over-the-air) versnellen deze transformatie naar voertuigen waarvan de waarde evenzeer op software als op mechanica berust.
Voor een onderaannemer die elektronische componenten levert, is de verandering direct: de levenscyclus van het product eindigt niet meer bij de levering. Men moet softwarecompatibiliteit over meerdere jaren plannen en voldoende verwerkingscapaciteit integreren om toekomstige functionaliteiten op te vangen. De reacties hierover variëren afhankelijk van de grootte van de leverancier en zijn niveau van integratie met de fabrikant.
Automobiele toeleveringsketen: robuustheid en traceerbaarheid als prioriteiten
Na de onderbrekingen in de levering van halfgeleiders hebben fabrikanten en hun leveranciers operationele lessen getrokken. De trend is niet langer gericht op kostenreductie om het even wat, maar op diversificatie van bronnen en transparantie in de toeleveringsketen.
De eisen van de Europese verordening over circulariteit versterken deze dynamiek. Het documenteren van de oorsprong van materialen, het garanderen van de traceerbaarheid van gerecycled plastic, het bewijzen van de naleving van regelgeving in elke schakel: deze taken vereisen geïntegreerde informatiesystemen, vaak van het ERP-type, die in staat zijn om gegevens in real-time te produceren.
Onderaannemers die deze traceerbaarheid niet automatiseren, riskeren uit de leverancierspanels te worden gezet. Dit zijn de punten waarop opdrachtgevers hun audits concentreren:
- Oorsprong en certificering van gerecycleerde materialen die in kunststofcomponenten worden gebruikt, met documentair bewijs dat voldoet aan het circulariteitspaspoort
- Capaciteit om real-time productiedata te leveren (afvalpercentage, energieverbruik per onderdeel, batch grondstof)
- Continuïteitsplan voor de bevoorrading met ten minste twee gekwalificeerde bronnen per kritisch component
Elektrificatie en batterijen: voorbij de actieradius, de tweede leven
Elektrificatie blijft de belangrijkste motor achter de transformatie van de auto-industrie. Fabrikanten investeren in actieradius en laadsnelheid, maar het echte industriële onderwerp is het beheer van de batterij na gebruik.
De Europese verordening stimuleert het ontwerpen van demontabele en gereconditioneerde batterijen. Voor een fleetmanager opent dit de mogelijkheid om de levensduur van een elektrisch voertuig te verlengen door alleen het versleten batterijpakket te vervangen, in plaats van het hele voertuig te vervangen.
De technologieën voor solide batterijen, die bij verschillende fabrikanten nog in de pre-seriefase zijn, beloven een hogere energiedichtheid en een betere thermische weerstand. Hun grootschalige uitrol zal net zo afhankelijk zijn van de industriële volwassenheid als van het regelgevingskader voor de recycling van de nieuwe gebruikte materialen.
Geassisteerd rijden en open data: twee regelgevende fronten om in de gaten te houden
De rijhulpsystemen worden steeds complexer. De Europese Unie en verschillende Aziatische landen hebben onlangs hun homologatiekaders bijgewerkt om meer geavanceerde automatiseringsniveaus te integreren. Voor een toeleverancier betekent dit langere validatiecycli en strengere cyberbeveiligingseisen voor elke sensor en elk verwerkingsmodule.
Tegelijkertijd neemt de vraag naar toegang tot gegevens van verbonden voertuigen toe. Het model van de “walled garden”, waarbij de fabrikant exclusief de gegevens die door zijn voertuigen worden gegenereerd controleert, wordt ter discussie gesteld. De openstelling van vlootgegevens wordt een concurrentieel vraagstuk voor fleetmanagers, verzekeraars en onafhankelijke onderhoudsproviders.
Deze twee fronten (automatisering en open data) zullen de onderhandelingen tussen fabrikanten, onderaannemers en regelgevers in de komende jaren structureren. De bedrijven in de sector die deze eisen in hun productontwerp anticiperen, zullen een concreet voordeel behalen bij aanbestedingen, terwijl degenen die wachten op de regelgeving hun lijnen in alle haast moeten aanpassen.